gototopgototop
PDF چاپ نامه الکترونیک
نوشته شده توسط گروه طرح و تحقیق فاطمیّه   
«ابن أبی‌شیبه» کیست و ماجرای «هجوم اوّل به خانه فاطمه‌علیهاالسّلام» را چگونه نقل می‌کند؟

پاسخ:

عبدالله بن محمّد بن إبراهیم بن أبی‌شیبه، مشهور به: «أبوبکر بن أبی‌شیبه»، از حدیث‌نگارانِ قرن سوم هجری است.

او در نزد اهل سنّت، از آموزگارانِ برجسته حدیث (= مشایخ حدیث) به شمار می‌رود و مشاهیری چون: بُخاری (متوفّای 256)، مُسلم (متوفّای 261)، ابن ماجه (متوفّای 273) و احمد بن حَنبل (متوفّای 241)، در ردیفِ شاگردانش قرار دارند.

تنها کتاب باقی مانده از ابن أبی‌شیبه، «المُصَـنّف»(1) نام دارد که علاوه بر روایت‌های نبوی، مشتمل بر فتواهای صحابه، تابعان و فقهای پس از تابعان نیز می‌باشد.

هرچند مطالبِ این کتاب به صورت «موضوعی» و بر پایه «ابوابِ فقهی» تنظیم و طبقه‌بندی شده است؛ امّا نقل‌های مندرج در آن، از تنوّع چشم‌گیری برخوردار می‌باشد؛ به ‌گونه‌ای که باید گفت:

مطالب مندرج در این کتاب، اختصاص به موضوع خاصّی، از جمله فقه، ندارد.

از این رو می‌توان کتاب «المُصَـنّف»، تألیف: ابن أبی‌شیبه را از «جوامع کهن حدیثی» نزد اهل سنّت، به شمار آورد.(2)

ابن أبی‌شیبه ماجرای هجوم اوّل به خانه فاطمهعلیهاالسّلام را چنین نقل می‌کند:

أنـَّهُ حِینَ بُویِـعَ لِأبِی‌بَکْرٍ ـ بَعْدَ رَسُولِ اللهِ ـ کانَ عَلِیٌّ وَ الزُبَیْرُ یَدْخُلانِ عَلی فاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللهِ فَـیُشاوِرُونَها وَ یَرْتَجِعُونَ فِی أمْرِهِمْ.

فَلَمّا بَلَغَ ذلِکَ عُمَرَ بْنَ الْخَطّابِ خَرَجَ حَتّی دَخَلَ عَلی فاطِمَةَ فَقالَ: یا بِنْتَ رَسُولِ اللهِ! وَ اللهِ ما مِنْ أحَدٍ أحَبُّ إلَیْنا مِنْ أبِیکِ وَ ما مِنْ أحَدٍ أحَبُّ إلَیْنا بَعْدَ أبِیکِ مِنْکِ!

وَ أیْمُ اللهِ ما ذلِکِ بِمانِعِی إنِ اجْتَمَعَ هؤُلاءِ النَفَرُ عِنْدَ کِ إنْ أمَرْتُهُمْ أنْ یُحْرَقَ عَلَیْهِمُ الْبَیْتُ.

قالَ: فَلَمّا خَرَجَ عُمَرُ جاءُوها؛ فَقالَتْ: تَعْلَمُونَ أنَّ عُمَرَ قَدْ جاءَ نِی وَ قَدْ حَلَفَ بِاللهِ لَئِنْ عُدْتُمْ لَیُحْرِقَنَّ عَلَیْکُمُ الْبَیْتَ؟

وَ أیْمُ اللهِ لَیُمْضِیَنَّ لِما حَلَفَ عَلَیْهِ، فَانْصَرِفُوا راشِدِینَ، فَرَوْا رَاْیَکُمْ وَ لا تَرْجِعُوا إلَیَّ.

فَانْصَرَفُوا عَنْها فَلَمْ یَرْجِعُوا إلَیْها حَتّی بایَعُوا لِأبِی‌بَکْرٍ.(3)

هنگامی که پس از رسول خدا، افراد با ابوبکر بیعت کردند (بیعتِ با ابوبکر رخ داد)، علی و زبیر نزد فاطمه ـ دختر رسول خدا ـ می‌رفتند و از وی راهنمایی می‌گرفتند و باز به کار خود (= استنکاف از انجام بیعت با ابوبکر) ادامه می‌دادند.

وقتی خبر به عمر بن خَطّاب رسید، بیرون آمد و نزد فاطمه رفت و گفت:

ای دختر رسول خدا! وَالله هیچ کس نزد ما از پدرت محبوب‌تر نیست و نیز هیچ کس ـ پس از پدرت ـ نزد ما از تو محبوب‌تر نمی‌باشد و من به خدا سوگند می‌خورم که این محبّت مرا بازنمی‌دارد که اگر باز این جماعت، نزد تو گرد هم آیند؛ فرمان دهم که خانه بر سرشان به آتش کشیده شود.

راوی گفت: وقتی عمر بیرون رفت، [تحصّن‌کنندگان] نزد آن بانو گرد آمدند؛ آن حضرت فرمود: دیدید که عمر پیش من آمد و به خدا سوگند خورد که اگر نزد من بازگردید، خانه را بر سرتان به آتش می‌کشد.

و قسم به خدا که او ـ به آنچه برایش سوگند خورده ـ عمل می‌کند.

از تحصّن دست بردارید و این عملکرد شما، در حالتی از رشد یافتن باشد و به صلاحدید خود عمل کنید و نزد من بازنگردید.

آن‌ها از وی فاصله گرفتند و نزدش بازنگشتند تا زمانی که با ابوبکر بیعت کردند.

1- یکی از اقسام کتاب‌های حدیثی اهل سنّت، «مُصَـنّف» نام دارد.              

«مُصَـنّف» به کتاب‌هایی گفته می‌شود که بر اساس شیوه «بابْ‌بندی احادیث»، تدوین گردیده است.

این سبک از نگارش، در دهه‌های پایانی قرن دوم هجری رواج یافت و کتابِ «المُصنَّف فی الأحادیث و الآثار» تألیف: ابن أبی‌شیبه (متوفّای 235 هجری)، یکی از مشهورترین کتاب‌هایی است که با اُسلوبِ «مُصَـنَّف‌ْنگاری» به رشته تحریر درآمده است. (اقتباس از: جوامع حدیثی اهل سنّت (دكتر مجید معارف)، ص 22 ـ 24)

2- اقتباس از: جوامع حدیثی اهل سنّت (دكتر مجید معارف)، ص 41 ـ 42.

3- المُصنّف، ج ص 433، رقم 37034، چاپ: دار الكتب العلمیّه، بیروت؛ ج ص 432، رقم 37045، چاپ: دار التاج، بیروت؛ ج ص 572، رقم چاپ: دار الفكر، بیروت؛ ج 14، رقم 18891، چاپ: هند [مختار احمد الندوی، دار السلفیّه].
 

سایت کاتبان فاطمیّه

katebanefatemiye.comkatebanefatemiye.comkatebanefatemiye.com

آمار

اعضا : 432
محتوا : 283
بازدیدهای محتوا : 40576

ترافيک سايت

 126 مهمان حاضر

دانلود برای اعضا

کلیه حقوق سایت متعلق به مرکز پاسخ گویی به شبهات فاطمیّه می باشد