gototopgototop
عبور از تاریكی (پژوهشی در غصب اموال حضرت زهراعلیهاالسّلام) PDF چاپ نامه الکترونیک
نوشته شده توسط گروه طرح و تحقیق فاطمیّه   


1- دیدگاه اهل سنت در مورد مالکیت اموال پیامبر اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله پس از رحلت ایشان چیست؟

پاسخ:

دیدگاه اهل سنت در موضوع حقوق مالی رسول اکرم‌‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله چنین است: از دیدگاه اهل سنت، انبیاء بعد از خود برای خویشاوندان و بازماندگان خود مال دنیوی به ارث نمیگذارند و اموالشان در راه اسلام و منافع امت وقف میشود.

2- منظور از «فیء» چیست؟ نحوه مصرف آن چگونه بود؟

پاسخ:

«فیء» اموال و زمینهایی است که به وسیله جنگ و نزاع به دست مسلمانان نرسیده و بر آن سرزمین‌ها، اسب و شتر نتاخته باشند.

این اموال و زمین‌ها به تصریح آیات الهی، ملک خاص رسول اکرم‌‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله است.

3- سرزمین فدک از نظر جغرافیایی چگونه مکانی بود؟

پاسخ:

فدک، دِهی است در حجاز که میان آن و مدینه، دو روز راه بود (نزدیک به 160 کیلومتر) و در آن مزارع و چشمه آبی قرار داشت.

در آن منطقه، دژی نیز وجود داشته است که به آن «شمروخ» میگفتند. امروز نام این منطقه «حائط» است که از بزرگ‌ترین روستاهای نزدیک به خیبر می‌باشد و در آن نخل‌های فراوانی به چشم میخورد.

«ابن منظور» و «حموی» در توصیف فدک می‌نویسند:

در آن چشمه و درختان نخل وجود داشت.

در زمینهای آن، چشمه جوشان و نخل‌های زیادی بود.

4- فدک چگونه به رسول خداصلی‌الله‌علیه‌و‌آله تعلق گرفت؟

پاسخ:

در زمان رسول خداصلی‌الله‌علیه‌وآله، یهودیان ساکن در فدک و مناطق اطراف آن که از شکستِ پایگاه اصلی خویش در خیبر آگاه شدند، از در صلح وارد گشتند و به این صورت، تمامی قریه فدک، تحت عنوان «فیء» به رسول خداصلی‌الله‌علیه‌و‌آله تعلق گرفت.

5- مطالبات مالی صدیقه طاهره‌علیهاالسلام در چند مرحله و چگونه صورت گرفته است؟

پاسخ:

مطالبات مالی صدیقه طاهره‌علیهاالسلام، حداقل در «سه مرحله» و هر مرحله، در چندین نوبتِ متفاوت، صورت گرفت که عبارتند از:

1. مطالبه میراث پیامبرصلی‌الله‌علیه‌و‌آله (صفایا)؛ به ویژه آنچه به موجب «حق خمس» و «حق فیء» به مالکیت خاص پیامبرصلی‌الله‌علیه‌و‌آله درآمده بود.

2. مطالبه سهم ذی القربا از محل «خمس غنائم خیبر» (دژ القموص در الکتیبه)

(این سهم از خمس غنائم خیبر، مطابق آیه 41 سوره انفال، از سوی رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به حضرت صدیقه طاهره‌علیهاالسلام اعطا شده بود.)

3. مطالبه فدک که به امر الهی و از سوی پیامبر‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به ایشان «هبه» شده بود.

6- مطالبات مالی حضرت زهراعلیهاالسلام چگونه توسط حدیث‌نگاران و تاریخ‌نویسان سنی مورد تحریف قرار گرفته است؟

پاسخ:

به دلیل تمایل پیروان مکتب خلفا ـ به ویژه عایشه ـ در کوچک جلوه دادن «مطالبات مالی صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام از ابوبکر» و نیز تلاش آن‌ها برای تبدیل عناوین همه این مطالبات، به «مطالبه میراث»، شاهد بروز نوعی «تحریف توأم با ادغام» در نقل‌های مربوط به مطالبات مالی صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام میباشیم که در نهایت، مطالبات مالی آن حضرت‌‌علیهاالسلام از ابوبکر را به «کلافی سردرگم» تبدیل می‌سازد.

دستان خیانتگر حدیثنگاران و تاریخنویسان مکتب خلفا، به تبعیت از عایشه، جهت تقلیل موارد و میزان مطالبات مالی و نیز کاهش جدیت اختلاف میان حضرت فاطمه زهرا‌‌علیهاالسلام و خلیفه وقت، تنها به ثبت نقل‌های فشرده شده این دادخواستها اقدام نمودهاند.

در این نوع از تحریف، حوادث مربوط به این دادخواستهای مالی، به گونهای توسط عایشه و اتباع او در هم تنیده شدهاند که خواننده تصور میکند:

همه مطالبات مالی با عناوین مختلفی که دارند [میراث (خمس، فیء)، سهم ذی القربا، هبه (:فدک)] ، در یک مجلس و تنها تحت عنوان مطالبه «ارث» به وقوع پیوسته است.

در این نقل‌ها، «عایشه» به گونهای سخنانش را جملهبندی نموده است که خواننده تصور کند:

تمام خواستههای مالی صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام، از جنس «طلب ارث و میراث» است!

در نتیجه، پاسخ ابوبکر مبنی بر این که «از انبیاء ارثی برده نمیشود» پاسخی کامل و جامع به همه مطالبات مالی صدیقه طاهره‌علیهاالسلام (میراث، سهم ذی القربا، فدک و...) محسوب میشود!؟!!

7- اهم میراث حضرت زهرا‌علیهاالسلام چه بود؟

پاسخ:

اهم میراث حضرت فاطمه زهراعلیهاالسلام، شامل موارد ذیل بود:

1. بخشی از «خمس زمین‌های خیبر» (از دژ القَموص در الکتیبه) که پس از رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به حضرت فاطمه زهراعلیهاالسلام تعلق گرفت.

2. زمین و محصول دژهای «وطیح» و «سلالم» (از دژهای خیبر) که به صورت «فیء» به رسول خداصلی‌الله‌علیه‌و‌آله تعلق داشت و پس از ایشان، به صورت «ارث» به صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام رسید.

به این مورد میتوان زمینها و آبادیهای «وادی القری» و سرزمین «تیماء» را نیز اضافه کرد.

3. «زمین‌های بنی‌نضیر» در مدینه که به صورت «فیء» به رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله تعلق گرفته بود و باقی‌مانده آن (همانند دژهای خیبر)، میراث نبوی برای صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام بود.

بازار «مهزور» نیز از جمله اموال موجود در شهر مدینه بود که به حضرت فاطمه زهراعلیهاالسلام ارث رسید.

8- چرا خطبه حضرت زهراعلیهاالسلام در مسجد النبی، به نام «خطبه فدکیه» نامیده می‌شود؟

پاسخ:

این خطبه، بعدها به «خطبه فدکیه» شهرت یافت؛ چرا که در مراحل پایانی مطالبه «میراث» و آستانه تحقق «غصب فدک» (یعنی بلافاصله پس از آگاهی حضرت صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام از تصمیم خلیفه مبنی بر مصادره آن)، ایراد گردید.

9- در مدارک سنی به ارث بردن از کدام پیامبران اشاره شده است؟

پاسخ:

«فخر رازی» از اندیشمندان بزرگ اهل تسنن و صاحب تفسیر معروف «کبیر» در ذیل آیه وَ وَرِثَ سُلَیمانُ داود می‌نویسد:

در مورد ارث سلیمان از داود اختلاف شده است. حسن [بصری] گفته است: مقصود از ارث، مال است؛ چرا که نبوت و پیامبری موهبت و عطای الهی بوده و قابل توارث نیست. خدای متعال، مرگِ فرد را سبب ارث بردن از او قرار داده است.

ولی نبوت و علم به مجرد مرگ، به وارث منتقل نمیشود تا عنوان ارث بر آن صادق باشد. پس از این جهت، مال و نبوت با یکدیگر تفاوت دارند.

عالم مشهور سنی، «جارالله زمخشری» در ذیل آیه إذْ عُرِضَ عَلَیْهِ بِالْعَشِیِّ الصافِناتُ الْجِیادُ می‌نویسد:

سلیمان با اهالی دمشق و نصیبین جنگید و هزار اسب را به غنیمت برد.

همچنین گفته میشود: [حضرت سلیمان] آن اسب‌ها را از پدر خویش [حضرت داود] به ارث برده بود که حضرت داود، آن اسب‌ها را در جنگ با [قبیله] عمالقه به دست آورده بود.

بیضاوی یکی دیگر از علمای اهل تسنن در ذیل آیه إذْ عُرِضَ عَلَیْهِ بِالْعَشِیِّ الصافِناتُ الْجِیادُ چنین مینویسد:

حضرت داود (پدر حضرت سلیمان) این اسب‌ها را از [قبیله] عمالقه به غنیمت برده بود که حضرتِ سلیمان، آن‌ها را از وی ارث برد؛ و حضرت سلیمان دستور داد که آن اسب‌ها بر او عرضه شوند و این عرضه تا هنگام غروب آفتاب ادامه داشت. [یک مورد کافی است.]

10- دلیل عدم استرداد فدک به حضرت زهراعلیهاالسلام از نظر ابن ابی‌الحدید معتزلی چیست؟

پاسخ:

یکی از دلایل بازگردانده نشدن فدک، نکتهای است که شارح سنی کتاب نهج البلاغه، «ابن ابیالحدید» معتزلی، متذکر میشود.

تأمل در این سند کوتاه و گویا، حاکی از اهمیت مطالبه فدک و نقش آن در دفاع از خلافت منصوصه امیرمؤمنانعلیهالسلام میباشد.

او میگوید:

از علی بن فارقی، مدرس و استاد مدرسه غربیه در شهر بغداد پرسیدم: آیا فاطمه [در ادعای خویش در ماجرای فدک] صادق بود؟

علی بن فارقی پاسخ داد: آری.

گفتم: پس چگونه است که ابوبکر فدک را پس نداد در حالی که می دانست او راستگو میباشد؟

استاد لبخندی زد و سخن لطیفی گفت:

اگر آن روز ابوبکر به محض ادعای [حضرت] فاطمه[‌علیهاالسلام] فدک را مسترد میساخت [و به راستگویی وی اعتراف میکرد]، فاطمه[‌علیهاالسلام] فردا [روزی] میآمد و خلافت همسرش را مطرح میکرد و ابوبکر را از مقامش دور میکرد و ابوبکر نیز در عدم قبول گفتار او عذر و بهانهای نداشت؛ زیرا خودش از قبل، به صداقت آن بانو اعتراف کرده و بدون گواه و بینه، ادعای وی را پذیرفته بود.

«ابن ابی‌الحدید» در انتهای این داستان مینویسد:

و این سخن، مطلبی درست و صحیح است.

11- بررسی ماجرای فدک، از چه جهت حائز اهمیت است؟

پاسخ:

در ورای مطالبات مالی صدیقه طاهرهعلیهاالسلام، هدف مهمی نهفته بود که ابوبکر نیز از آن به خوبی آگاه بود.

طرح و اثبات مالکیت فدک و مطالبه آن از اهمیت ویژهای برخوردار بود؛ چرا که به هیچ روی نمیتوانست مشمول «لا نورث» گردد و ابوبکر برای غصب آن، هیچ راه حلی جز «تکذیب» صدیقه طاهره‌‌علیهاالسلام نداشت؛ تکذیبی که تنها به رسوایی دستگاه حاکم میانجامید.

در نتیجه «فدک» وسیلهای کارآمد برای اعلان نامشروع بودن نظام حاکم و اعلام غصب خلافتِ منصوصه امیرمؤمنان‌علیه‌السلام محسوب میگشت.

به همین دلیل باید گفت:

در طول تاریخ تشیع، بررسی ماجرای فدک، همواره مورد توجه ویژه مدافعان حریم امامتِ امیرمؤمنان‌علیه‌السلام قرار داشته و تأکید خاصی بر طرح و ترویج آن صورت گرفته است.

12- تفاوت برخورد خلیفه با درخواست صدیقه طاهره‌علیهاالسلام و جابر بن عبدالله انصاری چه بود؟

پاسخ:

«بخاری» در کتاب خویش ـ که اهل سنت این کتاب را از زمره برترین کتب خود میدانند، ـ نقل میکند که:

پس از وفات رسول خدا[صلی‌الله‌علیه‌و‌آله] هنگامی که، اموال بحرین را نزد ابوبکر آوردند، جابر بن عبدالله انصاری به نزد خلیفه میرود و به او میگوید: رسول خدا[صلی‌الله‌علیه‌و‌آله] به من گفته بود: هرگاه اموال بحرین بیاید، مقداری از آن را به تو میبخشم.

ابوبکر نیز [ادعای جابر را بدون مطالبه شاهد و بینه، تصدیق کرد و] هزار و پانصد درهم به وی عطا کرد.

 

سایت کاتبان فاطمیّه

katebanefatemiye.comkatebanefatemiye.comkatebanefatemiye.com

آمار

اعضا : 432
محتوا : 283
بازدیدهای محتوا : 40580

ترافيک سايت

 131 مهمان حاضر

دانلود برای اعضا

کلیه حقوق سایت متعلق به مرکز پاسخ گویی به شبهات فاطمیّه می باشد